LẠC NỘI MẠC TỬ CUNG GÂY VÔ SINH – HIẾM MUỘN Ở NỮ GIỚI
LẠC NỘI MẠC TỬ CUNG GÂY VÔ SINH – HIẾM MUỘN Ở NỮ GIỚI
Đánh giá bài viết
Lạc nội mạc tử cung là khi các tế bào của niêm mạc này đã di chuyển đến một nơi khác ngoài buồng tử cung nên gây ra nhiều rắc rối mang tính chất bệnh lý. Vì chịu ảnh hưởng của nội tiết tố sinh dục nên mỗi lần có kinh nó cũng phát triển và thoái triển như nội mạc tử cung gây ra tình trạng đau bụng, đau lưng dữ dội, kinh nguyệt ra nhiều và kéo dài tới 7-10 ngày, người xanh xao, gầy mòn và mệt mỏi. Bệnh chiếm 2% số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Bệnh thường tiến triển âm thầm nhưng gây nhiều hậu quả tai hại và nghiêm trọng nhất là vô sinh.
Ảnh minh họa
Ảnh minh họa . Lạc nội mạc tử cung là do máu kinh bị chảy ngược trở lại

Giải phẫu bệnh lý lạc nội mạc tử cung

Về mặt vị thế, các tuyến của niêm mạc tử cung và tổ chức đệm tìm thấy ở các vị trí lạc chỗ, cũng có khi chỉ thấy tổ chức đệm mà không thấy niêm mạc nhưng đây là hình thái cực kỳ hiếm gặp (Ớ trường hợp này được gọi là lạc tổ chức đệm nội mạc tử cung). Tổ chức niêm mạc tử cung lạc chỗ này sẽ ứ máu trong kỳ kinh nhưng máu đó không có lối thoát ra ngoài nên sẽ tạo thành một khối nang, kích thích sự xơ hóa và dính vào khu vực có nội mạc tử cung lạc chỗ.

Nhận biết vị trí lạc nội mạc tử cung theo triệu chứng

Người bệnh thường là những phụ nữ ở lứa tuổi 30 mắc bệnh vô sinh. Bệnh lạc nội mạc tử cung thường gây đau đớn trước và trong lúc hành kinh, vị trí đau phụ thuộc vào nơi lạc nội mạc tử cung.

1 – Lạc nội mạc tử cung ngay trong tử cung    

Triệu chứng: Bệnh nhân bị rong kinh, đau bụng giữa kỳ kinh, tử cung sờ thấy to lên.

2 – Trong phúc mạc chậu hông

Triệu chứng: Đau nhiều nhất lúc sắp hành kinh. Các triệu chúng rất khó phân biệt với viêm nhiễm hố chậu. Tử cung có biểu hiện ngả vể sau làm cho máu kinh dễ có điều kiện trào ngược qua các vòi trứng.

3 – Ở buồng trứng

Triệu chứng: Các buồng trứng to lên, ấn thấy đau, thường bị dính. Khi mổ ra thấy máu cô đặc, màu sôcôla.

4 – Ở hối manh tràng và ruột thừa

Triệu chứng: Dễ nhẩm với viêm ruột thừa cấp. Có nguy cơ bị tắc ruột do dính.

5 – Ở bàng quang

Triệu chứng: Đái ra máu khi hành kinh.

6 – Vùng rốn

Triệu chứng: Rốn phổng to trong kỳ hành kinh, đôi khi có chảy máu.

7 – Ở sẹo trên bụng

Triệu chứng: Các sẹo ở thành bụng căng phồng máu vào những kỳ kinh.

Nguyên nhân gây lạc nội mạc tử cung

Lạc nội mạc tử cung đòi hỏi phải dựa vào xét nghiệm giải phẫu bệnh để chẩn đoán chính xác. Soi ổ bụng hoặc mở bụng phát hiện được những hình ảnh rất đặc hiệu nhưng để chắc chắn thì phải làm sinh thiết. Lạc nội mạc tử cung trong (ở lớp cổ tử cung) chỉ cần dựa vào tiền sử và khám xét là có thể chẩn đoán được.

Để điều trị được căn bệnh lạc nội mạc tử cung ta cần biết rõ căn nguyên gây bệnh, những vị trí thường gặp để chọn một phương pháp phù hợp nhất để điều trị hiệu quả

Nguyên nhân gây bệnh: Có 3 giả thuyết:

1- Hiện tượng trào ngược máu kinh qua vòi trứng.

2- Các tế bào phôi từ buồng tạng nguyên thủy còn tồn tại trong và xung quanh chậu hông và có thể biệt hóa trở thành tổ chức của ống Miller.

3- Tắc nghẽn mạch bạch huyết hoặc nghẽn mạch di chuyển theo dòng máu.

Nguyên nhân gì tác động tới quá trình này hiện chưa được giải thuyết rõ ràng nhưng chắc chắn cần phải có kích thích của oestrogen buồng trứng.

Trong ba nguyên nhân nêu trên thì hiện nay giả thuyết “trào ngược máu kinh” được nhiều bác sĩ đồng tình nhất. Theo giả thuyết này thì vì một lý do nào đó (ví dụ như quan hệ tình dục trong ngày hành kinh hoặc cổ tử cung chít hẹp…) làm cho kinh nguyệt có lẫn những mảnh tế bào nội mạc không thoát ra ngoài được mà di chuyển ngược trở lại, đi qua vòi trứng lên buồng trứng và cả trong ổ bụng gây ra lạc nội mạc tử cung. Có 2 loại lạc nội mạc tử cung

Lạc nôi mac tử cung trong: Khi tổ chức lạc nằm ngay trong lớp cổ tử cung, người ta còn gọi đó là u tuyến cơ nhưng không có vỏ nên được coi như là u xuất phát từ sự phát triển sâu của niêm mạc tử cung bình thường.

Lạc nội mạc tử cung ngoài: Đây là khi tổ chức lạc nằm ngoài phạm vi tử cung. Có điều đặc biệt là hầu hết các vị trí lạc chỉ khu trú trong vùng chậu hông hoặc ở vùng dưới rốn. Tuy nhiên những trường hợp lạc nội mạc tử cung ở xa cũng đã được phát hiện như ở cánh tay, ở phổi, ở thận V.V.. nhưng rất hiếm.

Hình thái phổ biến nhất là, trong phúc mạc chậu hông, nhất là túi cùng Douglas rất dễ phát hiện lúc soi hoặc mở ổ bụng.

Trong việc điều trị, gặp trường hợp người phụ nữ muốn có con thì thường dùng các nội tiết tố sinh dục. Những thuốc này làm teo các đám lạc nội mạc tử cung nhưng lại dễ gây ra những bất thường về kinh nguyệt. Phẫu thuật là biện pháp tốt nhất nhưng chỉ dành cho phụ nữ đã đứng tuổi, chỉ định khi triệu chứng quá nặng và khi điều trị bằng các thuốc khác không có kết quả. Có điều đáng chú ý là lạc nội mạc tử cung rất dễ tái phát sau phẫu thuật.

Điều trị lạc nội mạc tử cung bằng tây y

Trường hợp lạc nội mạc tử cung độ I và II: Có hai hướng điều trị:

  1. Kích thích buồng trứng + thụ tinh nhân tạo hoặc thụ tinh ống nghiệm
  2. Phẫu thuật nội soi, sau đó kích thích buồng trứng + thụ tinh nhân tạo hoặc thụ tinh trong ống nghiệm.

Việc quyết định điều trị cần cân nhắc các yếu tố sau:

– Tuổi và thời gian hiếm muộn: Nếu bệnh nhân tuổi đã cao, thời gian hiếm muộn kéo dài thì nên điều trị tích cực bằng kích thích buồng trứng + thụ tinh nhân tạo hoặc thụ tinh trong ống nghiệm. Nếu bệnh nhân trẻ tuổi thì nên điều trị ngoại khoa trước, sau đó chờ có thai tự nhiên hoặc kích thích buồng trứng + thụ tinh nhân tạo.

Nếu có các triệu chứng đau do lạc nội mạc tử cung thì nên điều trị bằng phẫu thuật trước khi thực hiện các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.

Với bệnh nhân lạc nội mạc tử cung độ III và IV: Thụ tinh trong ống nghiệm là kỹ thuật điều trị hiệu quả. Chưa có bằng chứng cho thấy điều trị phẫu thuật trước thụ tinh trong ống nghiệm giúp làm tăng khả năng có thai.

1 – Dùng Oestrogen/Progesteron theo chu kỳ kinh để tạo ra được tình trạng “có thai giả” thì thường chữa khỏi được bệnh. Tốt nhất là dùng viên tránh thai nhưng sự kích thích của Oestrogen thường gây khó chịu cho người điều trị và ức chế tác dụng của Progesteron.

2 – Dùng Progesteron: Bất kỳ loại Progesteron nào cũng có thể làm mất hoàn toàn các triệu chứng bệnh sau 1 hoặc 2 tháng điều trị đối với lạc nội mạc tử cung độ 1 và độ 2.

Liều ban đầu cần cao (Norethisteron 5mg/ mỗi ngày) sau cho thấp hơn và có thể kéo dài nhiều năm. Hiệu quả rất tốt nhưng thuốc dễ gây phản ứng phụ như tăng cân, trầm cảm.

3 – Dùng Danazol: Danazol là 1 anotrogen nội tiết tố steroid liên quan mật thiết với testosteron, ức chế kích dục tố tuyến yên, kháng Oestrogen, kháng Progesteron, có tác dụng chuyển hóa nhẹ nhưng lại rất ít tác dụng nam tính hóa.

Liều dùng 400mg/ hàng ngày, bệnh thuyên giảm ngay và sau khoảng 1 năm có thể lui bệnh hoàn toàn và có thể có con.

Với liều lượng như trên thì ít gây tác dụng phụ như vô kinh, tăng cân, trứng cá, chuột rút…

Nếu tăng liều có thể xuất hiện các cơn bốc hỏa, mất ham muốn tình dục, thay đổi giọng nói và dễ gây nên hiện tượng mọc lông rậm.

Danazol ảnh hưởng không tốt cho việc dung nạp glucose nên dễ gây ra hiện tượng “kháng Insulin”. Do đó, các bệnh nhân đái tháo đường phải dùng tăng lượng Insulin lên.

Điều trị lạc nội mạc tử cung bằng Đông y

Xu hướng hiện nay là các bệnh nhân rất muốn được điều trị bằng các sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên, hiệu quả bền vững, ít gây tác dụng phụ và ít đái tháo đường.

Tiêu biểu cho các phương thuốc đó là: “Phụ lạc cao”. Đây là sản phẩm được giới thiệu là có sự phối hợp độc đáo giữa các dược liệu quý như: Đan sâm, nga truật, sài hồ, hương phụ… Có tác dụng phòng ngừa, hỗ trợ điều trị và ngăn chặn tái phát.

Tại Bệnh viện Phụ sản trung ương đã có công trình nghiên cứu đánh giá hiệu quả điều trị của thuốc “Phụ lạc cao” trên 50 bệnh nhân mắc bệnh lạc nội mạc tử cung cho thấy:

– Đối với số bệnh nhân chưa phẫu thuật thì sau 3 tháng điều trị bằng thuốc Phụ lạc cao, có tới 93,3% đau bụng kinh giảm rõ rệt… trong đó có 26,7% hết đau hoàn toàn.

– Với nhóm bệnh nhân sau phẫu thuật được điều trị hoàn toàn bằng Phụ lạc cao thì 100% đều thấy dễ chịu, không có trường hợp nào tái phát.

Rất tiếc số lượng bệnh nhân nghiên cứu còn ít, thời gian theo dõi chưa dài (mới 3 tháng), tỉ lệ đạt khá cao nhưng mới ở mức độ cảm tính chứ chưa có những chỉ tiêu đánh giá thật chính xác. Nhóm bệnh nhân sau phẫu thuật cũng chưa rõ là bao nhiêu.

Như vậy là ngoài các nội tiết tố sinh dục được nêu trên chúng ta lại có thêm bài thuốc “Phụ lạc cao” gồm nhiều vị thuốc Đông y phối hợp đáp ứng nguyện vọng chữa bệnh cho các nữ bệnh nhân bị lạc nội mạc tử cung.

Lạc nội mạc tử cung và khả năng sinh con

Lạc nội mạc tử cung gây cản trở quá trình thụ tinh và sinh con. Và trường hợp bị vô sinh do lạc nội mạc tử cung là không hiếm.

Khả năng có con được định nghĩa là khả năng thụ thai của người phụ nữ trong một chu kỳ kinh nguyệt (1 tháng). Khả năng thụ thai của 1 cặp vợ chồng bình thường là 15- 20% và giảm dần theo tuổi. Ở những trường hợp có lạc nội mạc tử cung thì khả năng có thai giảm chỉ còn vào khoảng 2-10%.

Các nghiên cứu cho thấy điều trị lạc nội mạc tử cung bằng phẫu thuật giúp làm tăng tỉ lệ có thai ở những bệnh nhân lạc nội mạc tử cung độ I, II. Một số nghiên cứu mô tả cho thấy điều trị phẫu thuật bảo tồn ở những bệnh nhân lạc nội mạc tử cung độ III, IV có thể giúp cải thiện khả năng có thai.

Điều trị nội khoa có thể trước hoặc sau phẫu thuật. Mặc dù cơ sở lập luận khá thuyết phục, tuy nhiên, cho đến nay chưa có bằng chứng cho thấy việc phối hợp nội và ngoại khoa sẽ giúp tăng khả năng có thai ở bệnh nhân bị lạc nội mạc tử cung. Người bệnh khi tuổi sinh nở đã cao thì cần được cân nhắc dùng phương pháp điều trị nội khoa hay phẫu thuật bởi phương pháp phẫu thuật phối hợp nội khoa làm kéo dài thời gian điều trị lạc nội mạc tử cung, bệnh nhân được điều trị hiếm muộn với các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản muộn hơn, khả năng có thai có thể thấp hơn.

Nhiều nghiên cứu cho thấy kích thích buồng trứng và thụ tinh nhân tạo làm tăng khả năng có thai ở bệnh nhân hiếm muộn do lạc nội mạc tử cung độ I và II.

Thụ tinh trong ống nghiệm đã được chứng minh bằng thực tế là cải thiện được khả năng có thai của bệnh nhân hiếm muộn do lạc nội mạc tử cung.

HÃY ĐẶT CÂU HỎI NGAY ĐỂ ĐƯỢC NHẬN TƯ VẤN MIỄN PHÍ

Bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

093 223 81 88
Nhắn tin qua Facebook Zalo: 093 223 81 88